AVROPA ŞURASI

 NAZİRLƏR KOMİTƏSİ

 _____________________

Dağlıq Qarabağa dair

BƏYANNAMƏ

(Nazirlər Komitəsi tərəfindən 11 mart 1992-ci ildə Nazir mьavinlərinin 471-ci iclasında qəbul edilmişdir)   

Nazirlər Komitəsi, insanların fərq qoyulmadan qətlə yetirilməsi və zorakılıq aktları haqqında son məlumatlardan dərindən narahat olaraq, Azərbaycan Respublikasının Dağlıq Qarabağ ərazisində mьlki əhaliyə qarşı zorakılıq və hьcumları kəskin şəkildə pisləyir. O qeyd edir ki, məsələnin gьc vasitəsilə həlli beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən qəbul edilə bilməz.  

Nazirlər Komitəsi fevralın 28-də Praqada ATƏM iştirakзı dцvlətlərinin dərhal və effektiv atəşkəs, regiona silahların daşınmasına embarqo qoyulması və humanitar yardımın gцndərilməsi ьзьn təhlьkəsiz dəhlizlərin yaradılmasına dair tцvsiyələrini dəstəkləyir. O bir daha qeyd edir ki, Dağlıq Qarabağda bцhranın istənilən həlli qanunun aliliyinə, demokratiya, insan hьquqları və azlıqların ьzvlərinin hьquqlarına dair təminatlara və yalnız sьlh yolu və ьmumi razılıqla dəyişilə bilən bьtьn, istər daxili, istərsə də xarici sərhədlərin pozulmamasına hцrmət edilməsinə əsaslanmalıdır.

Nazirlər Komitəsi Beynəlxalq Qırmızı Xaз Komitəsinin mьbahisəyə kцmək etməsinə dair mьnaqişə tərəflərinin razılığını alqışlayır və ьmid edir ki, Beynəlxalq Qırmızı Xaз Komitəsi və digər qeyri-hцkumət təşkilatları bu mьbahisənin qurbanlarına humanitar yardımın verilməsində aparıcı rol oynayacaqlar.  

Nazirlər Komitəsi mьbahisənin sьlh yolu ilə həllinin əldə edilməsi ьзьn bьtьn vasitəзilik səylərini dəstəkləyir. Effektiv atəşkəsə nail olunduqda, mьbahisə bьtьn maraqlı tərəflər, o cьmlədən Dağlıq Qarabağın yerli idarəetmə orqanları və nьmayəndələri arasında danışıq vasitəsilə həll edilməlidir. Danışıqlar ATƏM зərзivəsində qəbul olunmuş Helsinki Yekun Aktı və Paris Xartiyasının hərf və ruhuna, və xьsusilə mьbahisələrin sьlh yolu ilə tənzimlənməsi цhdəliyinə hцrmət prinsipinə əsaslanmalıdır.  

AVROPA ŞURASI

NAZİRLƏR KOMİTƏSİ

_________________________

Dağlıq Qarabağ mьnaqişəsinin gərginləşməsinə dair

BƏYANNAMƏ

(Nazirlər Komitəsi tərəfindən 15 aprel 1993-cь il tarixində Nazir mьavinlərinin 492-ci iclasında qəbul edilmişdir)
Nazirlər Komitəsi Dağlıq Qarabağ mьnaqişəsinin gərginləşməsi və, xьsusilə, dцyьş ərazisinin Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonuna qədər genişlənməsi ilə əlaqədar ciddi narahatdır. Nazirlər Komitəsi BMT Təhlьkəsizlik Şurası Sədrinin bьtьn hərbi əməliyyatların dərhal dayandırılması tələbini dəstəkləyir və regionun sьlh və təhlьkəsizliyinə təhlьkə yaradan bьtьn qьvvələrin зıxarılmasına зağırır.  

Mьnaqişənin uzunmьddətli həllinin yalnız beynəlxalq hьquq və Avropa Şurası və ATƏM-in prinsip və цhdəliklərinə hцrmət, xьsusilə sərhədlərin toxunulmazlığı, ərazi bьtцvlьyь, azlıqların mьdafiəsi və insan hьquqları və əsas azadlıqlarına hцrmət edilməsi vasitəsilə əldə oluna biləcəyinə əmin olan Nazirlər Komitəsi:  

- dцyьş ərazisinin Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunadək genişlənməsinin bьtьn regionun demokratik gələcəyi və sabitliyinə təhdid yaradacağı ilə əlaqədar artan təhlьkəyə dair ciddi narahatзılığını ifadə edir;

- bu vəziyyətin ATƏM зərзivəsində siyasi danışıqlar prosesinə təhlьkə olması faktına təəssьflənir;  

- gьc vasitəsilə həllin beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən qəbul edilə bilməyəcəyini bəyan edir;  

- həmзinin mьlki əhalinin əzablarını yьngьlləşdirmək məqsədilə regiona və xьsusilə, mьnaqişənin təsir etdiyi bьtьn ərazilərə beynəlxalq humanitar yardım səylərinin maneəsiz buraxılmasına зağırır;  

- mьnaqişə tərəflərinindən sьlh yolu ilə tənzimlənməyə daha artıq təhlьkə yaradacaq hər hansı hərəkətdən зəkinməyi təkidlə tələb edir;  

- hərbi əməliyyatlara son qoyulmasının yeganə yolunun, gьcdən istifadə etməkdən imtina etməklə yanaşı, ATƏM-in Minsk qrupu зərзivəsində danışıqların vicdanla aparılması olduğunu qeyd edir.  

AVROPA ŞURASI

NAZİRLƏR KOMİTƏSİ

______________________

KOMMЬNİKE

«Avropa Şurası Cənub-Şərqi Avropa və Qafqaza dair fəaliyyətini artırır»  

(9 noyabr 2000-ci il tarixində Nazirlər Komitəsinin 107-ci iclasında qəbul edilmişdir)

Nazirlər Komitəsi İtaliyanın xarici işlər naziri cənab Lamberto Dininin sədrliyi ilə 2000-ci ilin noyabrın 9-da Strasburqda 107-ci iclasını keзirdi.

Baş Katibin dəvəti ilə, iclasdan цncə 2000-ci ilin noyabrın 8-də qeyri-rəsmi gцrьş keзirilmişdir...

Nazirlərin 9 noyabrda rəsmi gцrьşь Prezident Kaştunitsa ilə onun цlkəsində mьsbət inkişafa dair fikir mьbadiləsi ilə aзıldı...

Fikir mьbadiləsi Cənub-Şərqi Avropa, o cьmlədən Moldova, və Qafqazda demokratik sabitliyin gьcləndirilməsində Avropa Şurasının tцhfəsinə dair mьzakirələrlə davam etdirilmişdir...

Cənubi Qafqazın namizəd dцvlətlərinə gəlincə isə, hər iki цlkənin Avropa Şurasının tələb olunan standartlarının yerinə yetirilməsinə, o cьmlədən Azərbaycanda 5 noyabr 2000-ci ildə keзirilən seзkilərə mьnasibətdə Nazirlər mьəyyən narahatlıqla vəziyyəti nəzərə aldılar. Nazirlər Təşkilata daxil olmaq ьзьn Ermənistan və Azərbaycanı eyni vaxtda dəvət etməyi qərara aldılar (və bu цlkələrin Xarici işlər nazirlərinin bəyanatlarını razılıqla nəzərə aldılar) və bəyan etdilər ki, iki Dцvlətin qəbul tarixi 2001-ci ilin yanvarında Nazir Mьavinlərinin gцrьşьndə nəzərdən keзiriləcək. Onlar qeyd etdilər ki, Ermənistan və Azərbaycan цz demokratik təsisatlarını, insan hьquqlarına hцrməti və qanunun aliliyini gьcləndirməyi davam etdirməlidirlər. Nazirlər Avropa Şurasının bu məqsədlə əməkdaşlıq etməyə hazır olduğunu təkrarladılar. Onlar, həmзinin, Dağlıq Qarabağ mьnaqişəsinin həllində təxirə salınmadan real nəticələr əldə etməyi Ermənistan və Azərbaycandan təkidlə tələb etdilər.

AVROPA ŞURASI

PARLAMENT ASSAMBLEYASI

_______________________________

Dağlıq Qarabağ mьnaqişəsinə dair

QƏTNAMƏ 1047 (1994)

1. Assambleya razılıqla qeyd edir ki, 1994-cь ilin mayın 12-də qьvvəyə minmiş Dağlıq Qarabağda atəşkəsə nisbətən yaxşı riayət olunmuşdur və ьmid edir ki, o, mьmkьn qədər tezliklə mьharibə edən tərəflər arasında sьlh sazişi ilə nəticələnəcək.

2. 1988-ci ildə başlamış bu mьnaqişə artıq 20 min insanın цlьmь və bir milyondan зox qaзqınların olması ilə nəticələnmişdir.

3. Assambleya mьharibə tərəflərini sьlh sazişinin imzalanmasına həvəsləndirmək ьзьn ATƏM-in Minsk qrupu, Rusiya Federasiyası hцkuməti, BMT Təhlьkəsizlik Şurası, MDB Parlamentlərarası Assambleya və цzьnьn Avropanın qeyri-ьzv цlkələri ilə əlaqələr ьzrə Komitəsinin səylərini razılıqla qeyd edir.

4. O, Ermənistan və Azərbaycanın mьdafiə nazirləri və Dağlıq Qarabağ ordusunun komandanı tərəfindən 26 iyul 1994-cь ildə imzalanmış, atəşkəsə riayət etmək цhdəliklərini və siyasi sazişin imzalanmasını sьrətləndirmək səylərini təsdiq etdikləri sazişi alqışlayır və bьtьn mьharibə tərəflərini 12 may 1994-cь ildən qьvvədə olan qeyri-sabit atəşkəsə təhlьkə yarada biləcək hər hansı dьşmənзilik hərəkətindən зəkinməyə təkidlə зağırır.

5. O, sьlh sazişinin imzalanmasına bьtьn imkanları зərзivəsində, xьsusilə maraqlı tərəflərin parlament nьmayəndələri arasında dialoqun həvəsləndirilməsi yolu ilə, yardım etmək ьзьn hazır olduğunu bəyan edir.

6. Nəhayət, o, mьharibə tərəflərini qaзqınların təcili əsasda evlərinə qayıtmasını təşkil etməyə və onun 1201 saylı Tцvsiyəsində dəstəkləndiyi kimi azlıqların hьquqlarına hцrmət etməyə зağırır, və Azərbaycan və Tьrkiyəni onların Ermənistanla olan kommunikasiya vasitələrinin blokadasına dərhal son qoymağa təkidlə зağırır.

AVROPA ŞURASI

PARLAMENT ASSAMBLEYASI

__________________________

Dağlıq Qarabağda mьnaqişəyə dair

TЦVSİYƏ 1251 (1994)1

1.  Assambleya qeyd edir ki, Dağlıq Qarabağ mьnaqişəsi 1988-ci ildə başlamış və artıq təxminən 20 000 insanın цlməsi və bir milyondan artıq qaзqının olması ilə nəticələnmişdir.

2. Onun Avropanın qeyri-ьzv цlkələri ilə əlaqələr ьzrə Komitəsi 1992-ci ildən etibarən Ermənistan və Azərbaycanın Parlamentləri, «Dağlıq Qarabağın rəhbərliyi» və «Dağlıq Qarabağın maraqlı Azərbaycan tərəfi»nin nьmayəndələrinin qatıldığı dinləmələr silsiləsini təşkil etmişdir.

3. Assambleya razılıqla qeyd edir ki, 1994-cь il mayın 12-də qьvvəyə minmiş atəşkəsə nisbətən yaxşı riayət olunmuşdur və ьmid edir ki, o, mьmkьn qədər tezliklə bьtьn maraqlı tərəflərin imzaladığı sьlh sazişi ilə nəticələnəcək.

4. O, mьharibə edən tərəflərin sьlh sazişini imzalamağa həvəsləndirmək ьзьn ATƏM-in Minsk Qrupu, BMT Təhlьkəsizlik Şurası, Rusiya Federasiyasının Hцkuməti və MDB Parlamentlərarası Assambleyasının səylərini, həmзinin 26 iyul 1994-cь ildə Ermənistan və Azərbaycanın Mьdafiə nazirləri və Dağlıq Qarabağ ordusunun komandiri tərəfindən imzalanmış, atəşkəsə riayət etmək цhdəliklərini və siyasi sazişin imzalanmasını sьrətləndirmək səylərini təsdiq etdikləri sazişi alqışlayır.

5. Assambleya, beləliklə, tцvsiyə edir ki, Nazirlər Komitəsi:

i. Avropa Şurasının ьzv dцvlətlərinin hцkumətlərini ATƏM-in Minsk Qrupunun цz məqsədlərinə, xьsusilə mьharibə zonasında beynəlxalq mьşahidəзilərin yerləşdirilməsinə nail olması ьзьn lazımi vasitələri ona təqdim etməyə зağırsın;

ii. Ermənistan və Azərbaycanın rəhbərliyi ilə siyasi dialoqu bərpa etsin;

iii. şərtlər yerinə yetirilən kimi цz əməkdaşlıq proqramlarını Ermənistan və Azərbaycanın ьzьnə aзsın və, əgər bu tərəflər istəsələr, Dağlıq Qarabağ ьзьn siyasi statusu mьəyyən etməyə kцmək edə biləcək ekspertləri onların цhdəliyinə təqdim etsin.

__________

1. Mətn Assambleyanın adından fəaliyyət gцstərən Daimi Komitə tərəfindən 1994-cь ilin noyabrın 10-da qəbul edilmişdir.

Bax Sənəd 7182, Avropanın qeyri-ьzv цlkələri ilə əlaqələr ьzrə Komitənin məruzəsi, məruzəзilər: cənab Pfuhl və cənab Sole Tura

AVROPA ŞURASI

PARLAMENT ASSAMBLEYASI

__________________________

Ermənistan və Azərbaycanda qaзqın və məcburi kцзkьnlərin humanitar vəziyyətinə dair

QƏTNAMƏ 1059 (1995)1

1. Assambleya 1988-ci ildə başlayan Dağlıq Qarabağ mьnaqişəsinin Ermənistan və Azərbaycanda ifadə edilə bilməyən insan əzabları, minlərlə həlak olanlar, on minlərlə yaralı və bir milyondan artıq qaзqın və məcburi kцзkьnlərlə nəticələndiyindən təəssьflənir.

2. Son rəqəm hədələr, tцrədilmiş vəhşiliklərə dair məruzələr və 1991-ci ildən цncə Sovet hakimiyyətinin əmrlərindən sonra цz evlərini tərk etməyə məcbur edilən yьz minlərlə insanı əhatə edir.

3. Ermənistan və Azərbaycanın 1991-ci ildə mьstəqilliklərini elan etmələrindən sonra onların iqtisadiyyatları ciddi şəkildə tənəzzьl etmişdir. Vəziyyət mьnaqişənin və qonşu цlkələrin tətbiq etdikləri iqtisadi blokadanın təsiri ilə pisləşmişdir.

4. Nəticədə, hər iki цlkənin əhalisi həyat səviyyəsinin ciddi şəkildə aşağı dьşməsinə məruz qalmışdır, və artmaqda olan зətinliklərlə, o cьmlədən yьksələn işsizlik və kəskin su, yanacaq və enerci qıtlığı ilə ьzləşir. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının hesablamalarına gцrə, hər iki цlkədə bir milyondan artıq insan hazırda yoxsulluq səviyyəsindən aşağı yaşayır.

5. Əsasən qaзqınlar və, xьsusilə Azərbaycanda tələblərə cavab verməyən зadırlarda yaşayanlar əsas istilik, qida və tibbi yardım qıtlığının olmasından kəskin зətinliklərlə ьzləşirlər.

6. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının yardım proqramları hər iki цlkədə 1992-ci ilin dekabrından təsis edilmişdir. Lakin, onların maliyyələşdirilməsi vəziyyətin ehtiyaclarını təmin etməkdə yetərli deyil.

7. Bundan əlavə, BMT agentlikləri bazar iqtisadiyyatına keзid, mərkəzsizləşdirmə və səhiyyə və təhsil proqramları ьзьn məlumatlarla təminata dair hər iki hцkumətə məsləhətlər verir və yardım gцstərir. Buna baxmayaraq, aidiyyatı цlkələrdə, o cьmlədən Gьrcьstandakı ayrı-ayrı qərargahlardan hazırda idarə olunan bu xidmətlər əməkdaşlıq yolunda mьəyyən maneələrlə зətinləşmişdir, və onların təqdim edilməsi təcrьbə, idarəetmə və vəsaitlərin uzun mьddətə ən effektiv şəkildə hərəkətə gətirilməsini əks etdirməyə bilər.

8. Assambleya 12 may 1994-cь ildə qьvvəyə minmiş atəşkəsi alqışlayan, bьtьn tərəfləri buna ziyan vura biləcək hər hansı dьşmənзilik aktından зəkinməyə зağıran və, xьsusilə maraqlı tərəflərin parlament nьmayəndələri arasında dialoqu həvəsləndirməklə sьlh sazişinin imzalanmasına bьtьn qьvvəsi ilə yardımını təklif edən 1251 saylı (1994) Qətnaməsini yada salır.

9. Assambleya mьharibə edən tərəflərə geri qayıtmaq arzusunda olan qaзqınların, başqa yerdə məskunlaşmaq istəyənlərə kompensasiya vermək şərti ilə, цz evlərinə mьmkьn qədər erkən qayıtmasını təşkil etmək; azlıqların hьquqlarına hцrmət etmək; və onlar arasında olan bьtьn nəqliyyat və rabitə vasitələri ьzərində blokadaya və Rusiya və Tьrkiyənin tətbiq etdikləri blokadaya dərhal son qoymaq зağırışlarını təkrar qeyd edir.

10. Assambleya təkid edir ki:

i. Ermənistan, Azərbaycan və Gьrcьstan hцkumətləri təcili yardım və səhiyyə, təhsil, bərpa və inkişafa dair uzunmьddətli proqramların təqdim edilməsində BMT agentlikləri və qeyri-hцkumət təşkilatları ilə geniş əməkdaşlıq etsinlər;

ii. Gьrcьstan hцkuməti BMT-nin yardımı ilə Mesxeti tьrklərinin geri qayıtması və məskunlaşdırılmasını qəbul etsin və BMT-ni bu xьsusilə zəif qrupun vəziyyətinə  xьsusi diqqət yetirməyə зağırır;

iii. Avropa İttifaqı, цzьnьn Humanitar İdarəsi vasitəsilə, Cənubi Qafqaz əhalisinin zəif təbəqələrinə yardımını artırsın.

11. Nəhayət, Assambleya Qafqazda sьlhьn yenidən bərpasına yardım etmək və humanitar vəziyyəti yaxşılaşdırmaq ьзьn daha geniş beynəlxalq səylərin gцstərilməsinə зağırır və bu məqsədlə, ьzv dцvlətlərin hцkumət və parlamentlərini yetmiş illik təcriddən зıxmaqda olan bu regiona цz yardım, təcrьbə və əməkdaşlıq təkliflərini etməyə təşviq edir.

__________

Mətn Assambleyanın adından fəaliyyət gцstərən Daimi Komitə tərəfindən 15 mart 1995-ci ildə qəbul edilmişdir.

Bax Sənəd 7250, Miqrasiya, Qaзqınlar və Demoqrafiya ьzrə Komitənin məruzəsi, məruzəзi: cənab Atkinson; və Sənəd 7266, Avropanın Qeyri-ьzv Цlkələri ilə əlaqələr ьzrə Komitəsinin rəyi, məruzəзi: cənab Ceszenszki.

AVROPA ŞURASI

PARLAMENT ASSAMBLEYASI

__________________________

Ermənistan və Azərbaycanda qaзqın və mьcburi kцзkьnlərin humanitar vəziyyətinə dair

TЦVSİYƏ 1263 (1995)

1. Assambleya, Ermənistan və Azərbaycanda qaзqın və məcburi kцзkьnlərin humanitar vəziyyətinə dair 1059 saylı (1995) Qətnaməsinə istinad edərək, tцvsiyə edir ki, Nazirlər Komitəsi:

i. Dağlıq Qarabağa gцrə amansız mьnaqişənin qurbanlarına və, xьsusilə цz evlərindən qovulmuş şəxslərə beynəlxalq yardımın tamamilə qənaətbəxş olmamasından irəli gələn gərgin vəziyyəti təcili şəkildə nəzərdən keзirsin;

ii. Avropa Şurasının genişlənməsinə dair 1247 saylı (1994) Qətnaməsindən sonra, Avropa Şurasının Sosial İnkişaf Fondu və onun ьzv dцvlətlərini, цzьnьn fцvqəladə hallar ьзьn nəzərdə tutulmuş hesabı vasitəsilə, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı və cəlb olunmuş digər beynəlxalq təsisatlarla mьmkьn əlaqədə, Ermənistan, Azərbaycan və Gьrcьstanda qaзqın və məcburi kцзkьnlərə fondun maliyyələşdirməsindən yararlanmaq imkanı verməyə dəvət etsin;

iii. Bьtьn ьzv dцvlətlərin hцkumətlərini:

a. Birdəşmiş Millətlər Təşkilatının agentlikləri, Beynəlxalq Qırmızı Xaз Komitəsi, Beynəlxalq Qırmızı Xaз və Qırmızı Aypara Cəmiyyətləri Federasiyası və qeyri-hцkumət təşkilatları vasitəsilə edilən beynəlxalq yardıma Qafqazda qarşıdan gələn bir зox illər ьзьn ehtiyac duyulduğunu təsdiq etməyə və bunun nəticəsində onların gələcək mьraciətlərinə səxavətlə cavab verməyə;

b. Qarabağ və onun ətrafındakı ərazinin minalardan təmizlənməsi ьзьn tələb olunan mьtəxəssis və işзi qьvvəsini təklif etməyə;

c. Fələstində BMT-nin qaзqınlara yardım və işlər Agentliyinə (UNRWA) mьvafiq Qafqaz ьзьn birləşmiş BMT agentliyinin yaradılması və Tbilisidə regional qərargahın və ya oxşar əlaqələndirmə mexanizminin təsis edilməsini nəzərdən keзirməyə;

d. xьsusilə insan hьquqları, parlament demokratiyasının tətbiq olunması və, mьvafiq olan zaman, azlıqların hьquqlarının və mədəni xьsusiyyətlərinin mьdafiəsi sahələrində Avropa Şurasının yardım, mьtəxəssis və əməkdaşlıq təkliflərini təsdiq etməklə Ermənistan, Azərbaycan və Gьrcьstanın hakimiyyətləri ilə siyasi dialoq təsis etməyə dəvət etsin.

 AVROPA ŞURASI

PARLAMENT ASSAMBLEYASI

__________________________

Zaqafqaziyada mьnaqişələrə dair

QƏTNAMƏ 1119 (1997)1

1. Assambleya hesab edir ki, Zaqafqaziya mьnaqişələrində, xьsusilə Abxaziya və Dağlıq Qarabağda 1994-cь ilin mayından etibarən atəşkəsin qьvvədə saxlanılması gərginlik zonalarında siyasi sabitliyin yaradılmasına kцmək etməlidir.

2. Avropanın Qeyri-ьzv Цlkələri ilə Əlaqələr ьzrə Komitəsinin keзirdiyi mьxtəlif dinləmələrdən sonra o ьmid edir ki, bu mьnaqişələrin siyasi həlli istiqamətində sьrətli, həlledici irəliləyiş ediləcək.

3. Hər ьз Zaqafqaziya цlkəsi – Ermənistan, Azərbaycan və Gьrcьstan – xьsusi qonaq statusuna malikdirlər və Avropa Şurasının tam ьzvlьyь ьзьn mьraciət etmişlər. Assambleya hesab edir ki, bьtьn tərəflərin bu mьnaqişələri həll etmək ьзьn həqiqi siyasi iradəsi qəbul prosedurlarını sьrətləndirməyə kцmək edəcək.

4. Assambleya bu mьnaqişələrə bilavasitə və ya dolayı yolla cəlb olunmuş bьtьn tərəfləri, xьsusilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Mьstəqil Dцvlətlər Birliyi və Avropada Təhlьkəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatının həyata keзirdiyi vasitəзilik işində konstruktiv şəkildə iştirak etməyə зağırır.

5. Bu iki mьnaqişənin xarakterinə gцrə fərqli olmasına baxmayaraq, Assambleya vurğulayır ki, cəlb olunan bьtьn tərəflər onların siyasi həllinə dair danışıqları, xьsusilə 1975-ci il Helsinki Yekun Aktı və 1990-cı il Paris Xartiyasına əsaslanan aşağıdakı prinsiplər ьzərində aparmalıdırlar:

i. sərhədlərin pozulmazlığı;

ii. aidiyyatı ərazilərdə bьtьn xalqların, xьsusilə зoxmillətli sьlhməramlı qьvvələr vasitəsilə təmin olunmuş təhlьkəsizliyi;

iii. Abxaziya və Dağlıq Qarabağ ьзьn bьtьn maraqlı tərəflərin razılaşdırdığı geniş muxtariyyət statusu;

iv. qaзqın və məcburi kцзkьnlərin geri dцnmək hьququ və insan hьquqlarına hцrmət kimi onların vətəndaşlığının bərpa olunması.

6. Assambleya hesab edir ki, Zaqafqaziya цlkələrində qanunun aliliyi, plьralist demokratiya, insan hьquqlarının mьdafiəsi və ictimai bazar iqtisadiyyatının yaradılmasında Avropa Şurası həqiqi tцhvə verməlidir.

A. Abxaziya ilə əlaqədar,

7. Assambleya Tbilisi və Suxuminin mцvqeləri arasında xoş mьnasibətlərin bərpa olunmasının mьəyyən əlamətlərini qeyd etməkdə maraqlıdır və ьmid edir ki, yuxarıda qeyd olunmuş prinsiplər əsasında məsələnin danışıqlar vasitəsilə əldə olunmuş siyasi həllinə tezliklə nail olunacaq.

8. O ьmid edir ki, maraqlı tərəflər, həmзinin Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, ATƏT və Rusiya Federasiyasının səyləri tezliklə Tbilisi və Suxumi ьзьn əlverişli təsisati balansın yaradılmasına aparacaq ki, qaзqınlar yьksək təhlьkəsiz şəraitdə geri dцnə və region əhalisi sьlh və iqtisadi зiзəklənməyə qayıda bilsin.

B. Dağlıq Qarabağa mьnasibətdə,

9. Assambleya Ermənistan və Azərbaycan parlament nьmayəndələri arasında, xьsusilə onun Avropanın Qeyri-ьzv Цlkələri ilə Əlaqələr ьzrə Komitəsinin 26 yanvar 1997-ci ildə təşkil etdiyi Zaqafqaziyada mьnaqişələrə dair seminarının bir hissəsi kimi davam edən dialoqu və bununla əlaqədar mьnaqişənin erkən həllinin təmin edilməsi məqsədilə danışıqları davam etdirməyə həvəsləndirən Dağlıq Qarabağ ьzrə ATƏT-in Minsk Qrupunun fəaliyyətinin bərpa edilməsini alqışlayır.

10. O, işğal edilmiş ərazilərin qaytarılması və qaзqın və kцзkьnlərin geri dцnməsi, Dağlıq Qarabağın əlverişli alternativ statusu, həmзinin onun təhlьkəsizliyinə təminat verən mьnaqişənin siyasi həllinə nail olmaq məqsədilə bьtьn mьnaqişə tərəflərini birbaşa danışıqları gьcləndirməyə зağırır.

11. Nəhayət o, ьз Zaqafqaziya цlkəsi – Ermənistan, Azərbaycan və Gьrcьstanın – nəticə etibarı ilə Zaqafqaziya dцvlətləri birliyinin yaradılması və birgə parlament assambleyasının təsis edilməsini nəzərdən keзirəcəyinə dair arzusunu ifadə edir.

___________________

1. 22 Aprel 1997-ci ildə Assambleyanın mьzakirəsi (10 və 11-ci iclas) (bax Sənəd 7793, Avropanın Qeyri-ьzv Цlkələri ilə Əlaqələr ьzrə Komitənin məruzəsi, məruzəзi: cənab Sietlinger)

Qətnamənin mətni 22 aprel 1997-ci ildə Assambleya tərəfindən qəbul edilmişdir (11-ci iclas).